Avrupa’da yakıt krizi kapıda! İran ile yaşanan gerginlik nedeniyle hava ulaşımında büyük sıkıntılar yaşanabileceğinden endişe eden Avrupa Birliği, jet yakıtı tedarikini güvence altına almak ve rafineri kapasitesini artırmak üzere acil bir plan oluşturma çalışmalarına başladı. Avrupa Birliği yetkilileri, yaklaşan jet yakıtı kıtlığı ile başa çıkmak ve rafineri üretimini en üst düzeye çıkarmak adına kapsamlı bir strateji geliştiriyor.
**AVRUPA’NIN ÖZEL TEDBİRLERİ GÜNDEME GELDİ**
İran ile yaşanan çatışmaların ardından, Avrupa’daki havayolu şirketleri, yaklaşan yaz sezonu öncesi yakıt kıtlığı konusunda uyarılarda bulunuyor. Avrupa, ulaşım yakıtları arasında en fazla jet yakıtında dışa bağımlı bir konumda bulunuyor; jet yakıtı ihtiyacının yaklaşık yüzde 75’i Orta Doğu’dan sağlanıyor. İngiliz haber ajansı Reuters tarafından elde edilen bilgilere göre, Avrupa Komisyonu, gelecek aydan itibaren AB genelindeki rafineri kapasitelerini değerlendirecek ve mevcut kapasitenin en verimli şekilde kullanılmasını sağlayacak önlemleri hayata geçirecek. Komisyon, 22 Nisan’da açıklanması beklenen taslak ile ilgili yorum yapmaktan kaçınırken, AB yetkilileri jet yakıtı konusunda özel önlemler üzerinde çalıştıklarını belirtti.
**HÜRMÜZ BOĞAZI’NDAKİ ABLAKALAR FİYATLARI ARTIRDI**
Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasıyla birlikte jet yakıtı fiyatları hızla yükseldi. Avrupalı havayolu şirketleri, savaşın uzaması durumunda bilet fiyatlarında artış, uçuş iptalleri ve uçakların yere indirilmesi riski konusunda uyarıda bulundu. ABD Başkanı Donald Trump, Çarşamba günü yaptığı açıklamada, İran ile savaşın yakın bir zamanda sona erebileceğini belirterek dünyanın “şaşırtıcı iki güne” hazırlıklı olması gerektiğini söyledi. Ayrıca, bölgede abluka uygulayan ABD güçlerinin İran limanlarından ayrılan gemileri geri çevirdiği bildiriliyor.
**ARZ SIKINTISI YAZ TATİLİNİ TEHDİT EDİYOR**
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Orta Doğu’dan gelen arzın yalnızca yarısının karşılanması durumunda Haziran ayına kadar jet yakıtı kıtlığı yaşanabileceğini öngördü. Havayolu şirketleri bu duruma hazırlık yaparken, uzmanlar Afrika ve ABD’den yapılacak ithalat artışının mevcut açığı kapatmaya yetmeyeceğini ifade ediyor.
**BİRKAÇ HAVALİMANINDA ÜÇ HAFTALIK YAKIT KALDI**
Yakıt konsorsiyumlarının uzun vadeli stok tutmadığını belirten analistler, bazı havalimanlarının Hürmüz Boğazı’nın yakıt sevkiyatına kapalı kalması durumunda üç hafta içinde yakıt sıkıntısı yaşayabileceğine dikkat çekiyor. Avrupa’nın rafineri kapasitesi, yerli petrol üretiminin azalması ve hükümetlerin temiz enerjiye geçiş politikaları dolayısıyla son yıllarda düşüş göstermişti. IEA, birçok Avrupalı rafinerinin jet yakıtı üretimi için maksimum kapasitelerini kullandığını duyurdu. IEA Başkanı Fatih Birol, Avrupa’nın elinde altı haftalık jet yakıtı kaldığını bildirdi.
Lufthansa’nın CTO’su Grazia Vittadini, Frankfurt’ta yaptığı açıklamada, “Tedarikçilerimiz artık bir ayı aşan projeksiyonlar sunmaya isteksiz” diyerek belirsizliklere dikkat çekti. Heathrow Havalimanı sözcüsü, operasyonların henüz etkilenmediğini ancak durumu yakından izlediklerini belirtti. Paris Charles de Gaulle Havalimanı işletmecisi ADP ise konu hakkında herhangi bir açıklama yapmadı.
**AVRUPA GENELİNDE STOK DURUMU FARKLILIK GÖSTERİYOR**
Jet yakıtı arzı Avrupa genelinde dengesiz bir dağılıma sahip. İspanya, sekiz rafinerisi ile net bir ihracatçı konumundayken, İngiltere ihtiyacının yüzde 60’ından fazlasını ithal ediyor. Avrupalı havayolu şirketleri, AB’den jet yakıtı arzının daha iyi izlenmesini ve ortak gaz yağı (kerosen) alımı seçeneğinin değerlendirilmesini talep ediyor.
