“`html
Sağlık hizmeti sunan bireyler ve kuruluşlar için tanıtım ve bilgilendirme faaliyetlerinin kapsamı belirgin bir şekilde tanımlanmıştır. Reklam amaçlı uygulamalar yasaklanırken, izin verilen bilgilendirme yöntemleri arasında sosyal medya kullanımı, görsel içerik kuralları ve uluslararası sağlık turizmine dair özel hükümler detaylı bir şekilde düzenlenmiştir.
Kapsam
Yönetmelik; sağlık profesyonelleri, özel sağlık kuruluşları, uluslararası sağlık turizmi kapsamında yer alan sağlık tesisleri ve bu alandaki aracılık kuruluşlarını kapsamaktadır. Ayrıca, Sağlık Bakanlığı hastaneleri yönetmelik çerçevesinde değerlendirilmektedir, ancak bu hastanelerde çalışan sağlık profesyonelleri de kapsamın içindedir.
Yetkisiz, izinsiz veya ruhsatsız sağlık hizmeti sunan kişi ya da kuruluşların tanıtım ya da reklam yaptığı tespit edildiğinde; 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu Ek 11. maddesine dayalı yaptırımlar uygulanacak; durum ayrıca 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde Ticaret Bakanlığı’na ya da ilgili müdürlüklere bildirilerek gerekirse Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulacaktır.
Reklam Tanımı ve Yasaklar
Reklam, sağlık alanında belli bir ürün, hizmet ya da kişiyi ön plana çıkaran ve tanıtım süreçlerinin sınırlarını aşan her türlü faaliyeti tanımlar. Sağlık alanında yapılan örtülü ya da açık reklam yasaktır.
İzin Verilen Tanıtım ve Bilgilendirme
Sağlık Tesisleri için
Açıklamaya izin verilen bilgiler arasında tesisin adresi, iletişim bilgileri, çalışma gün ve saatleri, hasta kabul edilen uzmanlık alanları, çalışan sağlık personelinin mesleki ve akademik unvanları ile koruyucu ve geliştirici nitelikteki sağlık bilgileri yer almalıdır.
Sağlık Profesyonelleri için
Bunlar arasında ana ve yan dal uzmanlıkları, akademik unvanlar, hizmet verilen zaman ve mekan bilgileri ile sağlık alanındaki koruyucu ve geliştirici bilgiler paylaşılabilir.
Yasaklanan İfadeler ve Faaliyetler
Tanıtım ve bilgilendirme alanında yasaklar şunlardır:
- Yanıltıcı veya yanlış yönlendiren ifadeler kullanmak yasaktır; diğer kuruluşlar aleyhine üstünlük iddiasında bulunulamaz.
- Bilimsel olarak kanıtlanmamış veya yerleşik tıbbi yöntem haline gelmemiş tedavilere dair açıklama yapılamaz.
- Yazılı, görsel ve işitsel medya ile sosyal medya üzerinde hasta ya da yakınlarının teşekkür ve memnuniyet ifadeleri reklam niteliği taşır ve paylaşım yapılamaz.
- Ücret, indirim, kampanya ve promosyon bilgileri verilemez; sağlık hizmetleri ödüllendirme, çekiliş veya hediye gibi pazarlama araçlarına konu edilemez.
- Bireylerin rızası olmadan iletişim aracılığıyla reklam yapılamaz.
Akademik ve Mesleki Unvanların Kullanımı
1219 sayılı Kanun gereğince uzmanlık unvanları, yalnızca Bakanlıkça tescil edilen diplomalar ile kullanılabilir. Alınan eğitimler, bilimsel yayınlar ve idari görevler gibi kişisel bilgiler belirtebilir.
Sosyal Medya ve Arama Motorları
Sağlık tesisleri ve profesyoneller, sponsorlu ve öne çıkarma amacı gütmeksizin sosyal medya hesapları açabilir. Kullanılan anahtar kelimeler ve arama motorlarında yer alacak bilgiler yönetmelik kurallarına uygun olmalıdır. Paylaşılan içeriklerden hem paylaşımı yapan hem de ilgili hesap sorumludur.
Sponsorlu İçerik ve Ücretli Yayınlar
Görsel içerikler, yazılı ve görsel basın, sosyal medya gibi platformlarda sponsorlu olarak yayımlanamaz. Ancak sosyal medya ve arama motorlarında ücretli öne çıkarma yapılmadan hesap açılabilir. Sağlık tesisleri, açılış tarihinden sonraki ilk bir ay içinde, yönetmelik hükümlere uymak kaydıyla sponsorlu tanıtım yapabilirler.
Görsel İçeriklerin Kullanımı
Sağlık profesyonelleri ve tesisleri, koruyucu ve geliştirici nitelikteki görsel içerikleri kullanabilir; ancak hasta görsellerinin kullanımı için hastanın ya da veli/vasinin açık rızası alınmalıdır. Rıza, yönetmelik ekinde belirtilen “Görsel İçerik Kaydetme ve İşleme Onam Formu” ile yazılı veya elektronik ortamda temin edilmelidir.
Görsel içerikle ilgili uyulması gereken kurallar şunlardır:
- Görüntülerin ortamı ve kullanılan teknikler gerçeğe uygun olmalı; yanıltıcı uygulamalara izin verilmemelidir.
- Görseller üzerinde sonradan teknolojik değişiklik ya da düzeltme yapılmamalıdır.
- Öncesi/sonrası görseller aynı ortamda ve koşullarda çekilmeli; işlem tarihi ve çekim tarihi belirtilmelidir.
- Tıbbi müdahale esnasında çekilen hasta görüntülerinin paylaşımı yasaktır.
- Paylaşılan görsellerin ilgili sağlık profesyoneli ve gerçek hasta ile bağlantılı olduğunu belirtmek gerekmektedir.
Görsel Paylaşım İzninin Geri Çekilmesi
Hasta veya veli/vasisi, verdiği görsel paylaşım iznini her zaman geri çekebilir. Sağlık tesisi ya da ilgili profesyonel, geri çekme talebini anında işleyecek ve sonlandıracaktır.
Öncesi/Sonrası Paylaşımları
Öncesi ve sonrası görseller tamamen yasak değildir, ancak aşağıdaki kurallara uyulması gerekmektedir:
- Görseller aynı ortamda ve koşullarda çekilmelidir; işlem ve çekim tarihleri açıkça belirtilmelidir.
- Yurt içi paylaşımlarda görsellerde “Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir” uyarısı açıkça belirtilmelidir.
- Görsellerin yorum, beğeni ve yeniden paylaşım gibi kullanıcı etkileşimlerine kapatılması gereklidir.
- Genel ahlak kurallarına aykırı mahrem alanları gösteren görseller paylaşılmamalıdır.
Uluslararası Sağlık Turizmi ile İlgili Hükümler
Uluslararası sağlık turizmi tanıtım faaliyetleri yürütecek sağlık tesisleri ve aracılık kuruluşları, 32882 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Uluslararası Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Hakkında Yönetmelik uyarınca Bakanlıkça verilen yetki belgesine sahip olmalıdır. Bu belgenin tesisin internet sitesinde ya da sosyal medya hesaplarında yayımlanması zorunludur.
Yurt dışına yönelik tanıtım ve bilgilendirmelerde uyulması gereken temel şartlar:
- Faaliyetler yurt dışına yönelik bir sosyal medya platformu veya internet sitesi üzerinden yürütülmelidir.
- Bu platformlarda verilen hizmetin sağlık turizmi kapsamında sunulduğu belirtilecektir.
- Türkiye içerisinde yaşayan bireyler nezdinde tanıtım yapılamayacaktır.
- Sosyal medya platformlarındaki hedef kitle yurt içi seçilemez; otomatik hedef kitle tanımlamaları devre dışı bırakılmalıdır.
Uluslararası tanıtımlarda, Health Turkiye logosunun tüm mecralarda kullanılması zorunludur. Bakanlıkça yasaklanan ve uygulama izni olamayan tıbbi işlem ve tedavi yöntemlerinin uluslararası tanıtımlarda kullanılması yasaktır.
Yurt Dışı Tanıtımlarda Esneklikler
Yurt dışına yönelik platformlarda, Türkçe hariç diğer resmi dillerde sponsorlu tanıtım yapılabilir; aynı şekilde indirim ve kampanya bilgileri de yayınlanabilir. Ancak hasta mahremiyetine saygı duyulması ve hastanın açık rızasının belgelendirilmesi zorunludur.
Aracı kuruluşlar, yalnızca mevzuatta tanımlanan aracı hizmetlerle sınırlı kalmalı, sağlık hizmeti sunuyormuş izlenimi vermemek ve sağlık tesisi izlenimini uyandırmamak kaydıyla tanıtım yapabilir; görsel içerik paylaşabilir. Aracı kuruluşun internet sitesi URL’sinde ticari unvan, işletme adı veya kısaltması yer almalıdır.
Radyo ve Televizyon Programları
Sağlık profesyonelleri radyo ve televizyon kanallarında tanıtım ve bilgilendirme programlarına katılmadan önce Yönetmelik eki Ek-3’te yer alan Taahhütnameyi iki nüsha olarak imzalamak zorundadır. Taahhütname, ilgili profesyonelde kalır, diğer nüsha yayın kuruluşu tarafından en az beş yıl saklanır.
Programlardaki açıklamalar, Bakanlık veya il müdürlüğü tarafından oluşturan en az üç kişiden oluşan bir komisyon tarafından incelenir.
Genel İlkeler
Yönetmelik, tanıtım ve bilgilendirmelere ilişkin temel ilke ve ölçütleri, denetim yöntemlerini ve uygulanacak yaptırımları belirler. Tanıtım faaliyetleri süresince kişisel verilerin korunması, hasta haklarına saygı ve bilimsel doğruluk ilkelerine uyulması gerekmektedir.
Uygulamada Dikkat Edilecekler
Bilgilendirme yapılırken kullanılan dil ve görseller yanıltıcı olmamalı; mesleki unvan ve uzmanlık beyanları gerçeği yansıtmalıdır. Sosyal medya paylaşımlarının öne çıkarılması veya sponsorlu hale getirilmesi mevzuata uygun olmalıdır. Aksi takdirde, hukuki süreçler başlatılacaktır.
“`
